Groot natuurproject in De Wieden afgerond
De laatste werkzaamheden van een vijfjarig natuurherstelproject in De Wieden worden op dit moment uitgevoerd. Natuurmonumenten is tevreden met de eerste natuurresultaten. Het project bestond uit het graven van 28 ha aan trekgaten en het afplaggen van 110 ha verzuurd rietland. Doel van die maatregelen is op termijn uitbreiding van de oppervlakte trilveen in De Wieden. Trilveen is botanisch zeer waardevol en op Europese schaal bijzonder zeldzaam. Daarom werd het werk als ‘Life-natuurproject’ gesubsidieerd door de Europese Gemeenschap. Ook het ministerie van LNV droeg bij in de kosten. Staatsbosbeheer voerde in het kader van hetzelfde project werkzaamheden uit in Nationaal Park de Weerribben.

Verlanding
De afgelopen vijf jaar is intensief gewerkt aan het graven van nieuwe trekgaten en het opnieuw uitgraven van oude. Zo zet Natuurmonumenten het proces van verlanding steeds opnieuw in gang. Trilveen is een stadium in dat proces dat alleen voorkomt wanneer de omstandigheden optimaal zijn.Vooral schoon en voedselarm water is daarbij een voorwaarde. Bijzondere en zeer zeldzame planten als schorpioenmos en groenknolorchis maken trilveen botanisch gezien op internationaal niveau waardevol. Omdat er nog maar heel weinig trilveen in Noordwest-Overijssel over is, was een extra inspanning nodig om de oppervlakte trilveen en trilveen-rietland op den duur te vergroten. Het ontstaan van het laatste wordt bevorderd door het afplaggen van verzuurd en verouderd rietland. Daardoor kan er weer water bij de wortels komen, waardoor de kwaliteit van het riet verbetert en bijzondere planten als rietorchis en moeraskartelblad tussen het riet terugkeren.

Resultaten
Doordat al in 2000 met de werkzaamheden is begonnen, zijn de eerste natuurresultaten inmiddels zichtbaar. In de zeventien trekgaten die in De Wieden zijn gegraven groeit op veel plaatsen alweer volop krabbescheer. Deze plant is kenmerkend voor het eerste stadium van verlanding. Ook andere bijzondere soorten zoals fonteinkruiden, waterviolier en kranswieren werden in de nieuw gegraven gaten gevonden. Ook broedvogels profiteren van de maatregelen. De geplagde rietlanden werden al snel gekoloniseerd door kievit, grutto, tureluur en scholekster. Futen en verschillende soorten eenden en ganzen namen in aantal toe door de toegenomen hoeveelheid open water in het gebied. Op den duur, als de geplagde rietvelden weer vol riet staan en er op een aantal plaatsen ook overjarig riet aanwezig is (doordat er niet jaarlijks wordt gemaaid) zullen ook soorten als snor, baardmannetje, waterral en porseleinhoen zich vestigen. Om de verschillende verlandingsstadia, met de bijbehorende planten en dieren, in De Wieden te handhaven, én om de hoeveelheid trilveen te vergroten, blijft het nodig jaarlijks nieuwe trekgaten te graven en rietland af te plaggen. Zo blijft de enorme variatie in het natuurgebied gewaarborgd. Natuurmonumenten blijft zich daarom inspannen om daarvoor de benodigde financiële middelen bij elkaar te brengen. Bij een recent bezoek spraken de controleurs van de Europese Gemeenschap hun waardering uit voor de behaalde resultaten en de innovatieve aanpak van het project. Op basis daarvan heeft Natuurmonumenten het voornemen een nieuwe aanvraag te doen voor ‘Life- subsidie’.