Natuurmonumenten plagt rietland in De Wieden
Vereniging Natuurmonumenten gaat deze winter in De Wieden minimaal 10 ha verzuurd en verdroogd rietland in de omgeving van Dwarsgracht afplaggen. De verzuurde bovenlaag wordt weggegraven, waardoor het riet weer met de voeten in het water komt te staan. Dat is gunstig voor de plantenrijkdom van het rietland. Ook de groei en de kwaliteit van het riet verbeteren sterk door het afplaggen. Het plagplan is dan ook in samenwerking tussen Natuurmonumenten en de rietpachters tot stand gekomen. Het Ministerie van LNV subsidiëert de werkzaamheden voor het grootste deel vanuit het Overlevingsplan Bos en Natuur (OBN). De resterende kosten worden door de rietpachters en Vereniging Natuurmonumenten betaald.

Verdroging
Verdroging van het natuurgebied is de grote oorzaak van de problemen. Doordat er rondom De Wieden landbouwpolders zijn aangelegd, met een lager waterpeil, en door de onttrekking van grondwater voor drinkwater, stroomt het water uit het natuurgebied weg naar de omgeving. De verdroging versnelt het dikker worden van de kragge. Daardoor komt het rietland steeds hoger te liggen en verliest het het contact met het grondwater. De invloed van het regenwater wordt daardoor relatief groter. Dat regenwater is zuur. Zo verdwijnen langzamerhand de kenmerkende planten van het rietland, zoals waterdrieblad en riet- en groenknolorchis. Ervoor in de plaats komen ‘ruigteplanten’ zoals braam, rietgras en haagwinde. Ook de dierenwereld verandert. Vlinders als aardbeivlinder, zilveren maan en de zeldzame grote vuurvlinder krijgen het moeilijk, evenals bepaalde libellen en kikkers. Daar komt bij dat het riet steeds minder hard groeit en in kwaliteit achteruit gaat. Op den duur zijn zulke rietlanden niet meer interessant voor de riettelers. Het riet wordt niet meer gemaaid en het open landschap verandert in moerasbos.

Maatregelen
Vandaar dat Natuurmonumenten en de rietpachters gezamenlijk maatregelen nemen. Al eerder is in het kader van een groot natuurherstelproject, met subsidie van LNV en Life-natuurgeld uit de EU, op grote schaal rietland afgeplagd in De Wieden en de Weerribben (Staatsbosbeheer). De resultaten voor de natuur en voor de rietkwaliteit zijn uitstekend. Bovendien werkt Natuurmonumenten sinds 2002, samen met Waterschap Reest en Wieden, aan de uitvoering van een zesjarig plan om de waterhuishouding in De Wieden te verbeteren. Dichtgegroeide sloten worden weer open gemaakt om te zorgen dat het boezemwater het moerasgebied voldoende kan binnendringen. Dit project wordt door de Provincie gesubsidieerd uit POP-gelden.

Toekomst
Natuurmonumenten heeft het beheer van De Wieden altijd gericht op het behoud en de ontwikkeling van de grote verscheidenheid aan planten en dieren binnen dit laagveenmoerasgebied. Ook in de toekomst blijft dit het doel van het beheer. Dat betekent dat geregeld ingrijpen in de vorm van nieuw open water graven en afplaggen nodig blijft. Alleen zo kan het proces van ‘verlanding’ (langzaam veranderen van water in land) steeds opnieuw in gang worden gezet. En dat is nodig om goede leefomstandigheden voor de planten en dieren van de verschillende verlandingsstadia te behouden. Het beheer van De Wieden is intensief en daardoor kostbaar. Financiële steun in de vorm van subsidies, donaties en de bijdrage van de leden is dan ook onontbeerlijk om het prachtige landschap en de natuur van internationale klasse te behouden.