Gemaal Styroink zaterdag 13 mei open voor publiek
De Nationale Molen- en Gemalendag wordt dit jaar gehouden op zaterdag 13 mei. Het stoomgemaal A.F. Stroink in Vollenhove is deze dag voor het publiek, samen met honderden molens en tientallen in ons land gemalen, opengesteld voor bezichtiging. Medewerkers van het waterschap Reest en Wieden geven rondleidingen. De buitenkant van het gemaal A.F. Stroink in Vollenhove is een aantal jaren gerenoveerd. Nu wordt de laatste hand gelegd aan de werkzaamheden rond de C-pomp. Tachtig jaar geleden werd de oude pomp geplaatst.

Diverse veranderingen
Het waterschap startte in 2001 met de renovatie van dit monumentale gebouw. Eerst is het gebouw (een rijksmonument) gerestaureerd. In het afgelopen jaar zijn de eerste twee pompen van het gemaal Stroink aangepast, gereviseerd en van nieuwe dieselmotoren voorzien. Om verbetering van de capaciteit van de grootste pomp mogelijk te maken is de waterinlaat aan de buitenzijde van het gemaal aangepast. Aansluitend daaraan zijn de twee diesel aangedreven pompen gereviseerd en geschikt gemaakt voor een ander draairegime. Gelijktijdig zijn de dieselmotoren van deze pompen vervangen voor nieuwe sterke dieselmotoren. Daarnaast is aan de instroomzijde een volautomatische krooshekreiniger geplaatst, waardoor het gemaal nu veilig onbemand kan draaien. Nu wordt de laatste hand gelegd aan de werkzaamheden rond de C-pomp.

Wat doet Stroink
Het gemaal A.F. Stroink reguleert het peil op de boezem van Noordwest Overijssel en indirect van de polders in Noordwest Overijssel, de polder Nijeveen Kolderveen en het stroomgebied van de Vledder- en Wapserveense Aa. Het gemaal A.F. Stroink is in 1918 gebouwd met twee pompen en twee rechtopstaande stoommachines. In 1928 is de derde pomp gebouwd. Deze pomp diende aanvankelijk om water, dat werd afgelaten van het Meppelerdiep (om Meppel te ontlasten) uit te pompen op de Zuiderzee. Bij het gemaal A.F. Stroink is de buitenwaterstand de laatste jaren hoog als gevolg van een te hoog IJsselmeerpeil. Dit komt door een beperkte spuicapaciteit in de Afsluitdijk, waardoor onvoldoende water van het IJsselmeer naar de Waddenzee kan worden geloosd. De bemalingcapaciteit van Stroink wordt hierdoor minder. Het Waterbeleid 21e eeuw vraagt het waterschap zich voor te bereiden op de ontwikkelingen van het klimaat in de komende eeuw. Het waterschap zorgt er nu voor dat door de revisie van de oude pompen de huidige capaciteit van het gemaal blijft gehandhaafd, ook bij hogere buiten waterstanden. Nevenvoordeel is dat dit stuk cultuurhistorisch erfgoed bewaard blijft voor de toekomst. Daarnaast worden maatregelen voorbereid om grotere pieken in de afvoer in het stroomgebied van Noordwest Overijssel en Zuidwest Drenthe op te vangen.

Historie van molens en gemalen
Molens hebben eeuwenlang een belangrijke rol gespeeld bij de ontwikkeling van Nederland. Zij werden gebruikt voor onder meer het malen van graan, het zagen van hout, het slaan van olie uit zaden en het maken van papier. Daarnaast werden zij ingezet bij het droogmalen van meren en bij de regulering van de waterhuishouding in ons land. Als gevolg van de technische ontwikkeling verdween de molen vanaf het eind van de 19e eeuw meer en meer van het toneel. Zo werd zijn plek in de waterhuishouding overgenomen door stoom-, diesel- en elektrische gemalen. Watermolens werden overbodig met als gevolg dat vele honderden exemplaren werden gesloopt. Later ondergingen de gemalen mede als gevolg van de technische ontwikkeling hetzelfde lot. Zij raakten buiten gebruik en werden afgebroken. Maar er zijn nog steeds molens en gemalen te bewonderen in ons land. Nationale Molen- en Gemalendag is een prima gelegenheid om deze ingenieuze en voor ons land waardevolle werktuigen van dichtbij te bekijken.

Blauwe wimpel
Molens die zijn opengesteld tijdens Nationale Molen- en Gemalendag zijn te herkennen aan de blauwe wimpel die dan uithangt. Ook als de wieken of waterraderen rondgaan is de molen in de meeste gevallen te bezoeken. Veel molens zijn gedurende het hele jaar geopend, vaak op een zaterdag. Informatie daarover is te vinden op de website van De Hollandsche Molen: www.molens.nl Als u meer wilt weten over (de deelnemende) gemalen kunt u terecht op www.gemalen.nl